Karijes se manifestira razaranjem zubnog tkiva (cakline, dentina i korijena zuba).Postoje brojne teorije o nastanku zubnoga karijesa ali najprihvaćenija je da je glavni uzročnik u nastanku zubnoga karijesa upravo DENTOBAKTERIJSKI PLAK.
Formiranje plaka vrši se u nekoliko faza.
Početni stadij dentobakterijskog plaka je stvaranje PELIKULE - glikoproteinske ovojnice koju prvo naseljavaju arobne bakterije, traje do 2 dana i u toj fazi je omogućeno prodiranje sline u plak i održavanje stanja pod kontrolom.
U slijedećoj fazi koje traje od 3-7 dana povećava se proizvodnja polisaharaida, povećava se voluminoznost plaka i smanjuje njegova propusnost na djelovanje vanjskih zaštitnih mehanizama sline. U plaku počinju vladati anarobni uvjeti jel nema više prodora kisika iz sline kao u drugoj fazi tvorbe plaka i veća je koncentracija anarobnih bakterija. Kao najpoznatiji uzročnik u nastanku karijesa su sojevi streptokoka (Streptococcus mutans i sangus).U tom stadiju bakterije vrše metabolizam saharoze i nastaju kiseline koje smanjuju PH i to dovodi do demineralizacije cakline.
Istovremeno je onemogućen proces remineralizacije koji je postupak suprotan demineralizaciji.
Pri prevladavanju remineralizacije, ioni kalcija i fosfata iz sline zamjenjuju se u kristalnoj rešetki cakline i oštećena mjesta se nastoje reparirati ako prevlada proces remineralizacije i onemogućena je demineralizacija. Od početne karijesne lezije u caklini, lezija se produbljuje i dolazi do demineralizacije ne samo cakline nego i dentina i u zubu uslijed toga nastaje kavitacija koja zahtijeva što hitniju opskrbu ispunom da nebi došlo do širenja procesa u pulpu zuba i uzrokovanja upale živca. Oštećenje živca zuba dovodi do spontane i kontinuirane boli zuba i zahtijeva posebno liječenje zuba.
Početne inicialne kariozne lezije gdje je demineralizacijom samo zahvaćena kristalna rešetka kalcij-hidroksilapatita cakline mogu se danas učinkovito liječiti uz pomoć bezbolnih metoda u saniranju početnih karioznih lezija.
Hrana kašasta, mekana ljepljiva bogata ugljikohidratima (slatkiši, bijeli kruh) pogoduje nastanku plaka i karijesa dok hrana tvrda i sirova (sirovo voće, povrće, meso, crni kruh) onemogućuju nastanak plaka i karijesa.
|
